ميكنيم پس آن را فراموش نكن . بعضى ميگويند : يعنى به زودى جبرئيل قرآن را بر تو بامر ما ميخواند پس آن را حفظ نموده و فراموش نكن . ابن عبّاس گويد : هر گاه جبرئيل بر پيغمبر ( ص ) بوحى نازل ميشد پيغمبر از ترس اينكه مبادا فراموش كند ميخواند آيه را و هنوز جبرئيل از آخر ابلاغ وحى فارغ نشده كه پيغمبر ( ص ) از اوّل شروع ميكرد ، پس چون اين آيه نازل شد ، ديگر چيزى را فراموش نكرد . « 1 » ( إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ ) حسن و قتاده گويند : مگر آنچه را كه خدا خواهد كه از ياد تو ببرد بنسخ آن از برداشتن حكم آن ، و تلاوت آن ، و بنا بر اين پس انساء از ياد بردن نوعى از نسخ است و البته بيان آن در سوره بقره در ذيل آيه ، ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها . . . گذشت . و بعضى گفته‌اند : يعنى مگر آنچه خدا خواسته است كه انزال آن را بر تو تأخير اندازد پس آن را قرائت نكن . و برخى گفته‌اند : إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ مانند استثناء در قسم‌ها است گر چه از او نسيان را نخواسته باشد . فراء گويد : خدا نخواسته كه آن حضرت عليه السلام چيزى را فراموش كند ، پس آن مثل قول او ، خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ ، جاودان در آن بمانند مادامى كه آسمانها و زمين باقيست مگر آنچه پروردگارت بخواهد و حال آنكه نميخواهد . و مانند گفته قائل است

--> ( 1 ) - بعضى از بزرگان فرموده‌اند كه زياد خواندن اين آيه ( سَنُقْرِئُكَ - فَلا تَنْسى ) براى رفع نسيان و فراموشى مؤثر و مجرّب است . مترجم